به گزارش خبرنگار مهر، در ابتدای این مراسم سید عباس سجادی به عنوان مجری مراسم روی صحنه حاضر شد و بعد از خواندن چند قطعه شعر از جمله سروده دکتر شفیعی کدکنی برای پرویز مشکاتیان ازمحمد سریر مدیرعامل خانه موسیقی به عنوان اولین سخنران دعوت کرد تا به روی صحنه بیاید.

صدای مشکاتیان بلندتر شده است

محمد سریر در ابتدای صحبتهای خود با اشاره به این مطلب که امروزه و در شرایطی که مشکاتیان در بین ما حضور ندارد صدایش بیش از زمانی است سکوت کرده بود گفت: ویژگیهای سنتور نوازی و احاطه این هنرمند بر هنر موسیقی بر کسی پوشیده نیست او در حوزه شناخت موسیقی بسیار توانا بود و شیوه های سنتور نوازی، تنظیم و ارکستراسیون را به خوبی می دانست و به اعتقاد من اندیشه پرویز مشکاتیان و نگاهی که به هنر موسیقی ایرانی داشت جان تازه ای به موسیقی ملی بخشید و تاریخ موسیقی جایگاه وی را حفظ خواهد کرد.

وی در ادامه افزود : درک زیبایی شناختی این هنرمند از موسیقی باعث شد که بسیاری از جوانان پس از تحمل یک دوره رخوت در هنر موسیقی بار دیگر با اشتیاق به این موسیقی رو کنند و همین مسئله نقطه عطف در موسیقی ایران بوده است و درست به دلیل ویژگیهای منحصربه فرد پرویز مشکاتیان است که خانه موسیقی در نخستین سال رقابتی برگزار شدن جشن خانه موسیقی جایزه ویژه مشکاتیان را ترتیب داده است و قرار است به بهترین قطعه ضربی که برپایه ریتمهای بدیع و خاص نواخته شده است جوایزی اهدا شود و پس از آن به بهترین سنتور نواز تندیس جشن خانه موسیقی تقدیم شود.

پس از پایان صحبتهای مدیرعامل خانه موسیقی نماهنگی از زندگی و آثار پرویز مشکاتیان پخش شد و در ادامه سه نوازی سنتور به نوازندگی رامین صفایی، تندر (جمشید صفرزاده) و تنبک (کامران یعقوبی) اجرا شد.

پس از این اجرا محمدرضا درویشی دوست و همکلاس دوران دانشگاه پرویز مشکاتیان به روی صحنه آمد و گفت: یکسال از رفتن پرویز مشکاتیان می گذرد و رفتن او نه تنها برای ما بلکه بسیاری از دوستان او هنوز غیر قابل باور است و صدای طنین انداز گفتار او در چهره نجیب و صدای سنتورش در گوش ما همیشه می پیچد و این در حالی است که من به اعتبار ۳۶ سال زندگی و دوستی که با پرویز داشتم شاهد سکوت روحی او بودم.

پرواز پرویز باورکردنی نیست

وی در ادامه صحبتهای خود به تقسیمبندی دوره های مختلف زندگی پرویز مشکاتیان اشاره کرد و گفت : دوره نخست زندگی پرویز مشکاتیان تا سن ۱۸ سالگی بود که زیر نظر پدر و معلم اش حسن مشکاتیان نواختن سازهای مختلف چون دف، تنبک، ویولن، سنتور، سه تار و تار را تجربه کرد در واقع دوره نخست زندگی پرویز در این زمان پایه گذاری شد او در دوره نخست زندگی خود جدا از نواختن انواع سازها از لحاظ آکادمیک و تحصیلات موسیقایی چیزی نمی دانست در نتیجه دانسته های او در آن دوران ناقص بود.

این پژوهشگر موسیقی ایرانی در ادامه افزود: در سال ۱۳۵۳ من و پرویز با هم در کنکور دانشگاه تهران قبول شدیم و آشنایی من با این هنرمند به اتاق آزمون عملی دانشکده موسیقی برمی گردد حضور او در دانشگاه و آشنایی با داریوش صفوت و نورعلی برومند فصل تازه ای در زندگی حرفه ای موسیقایی او باز کرد و کمی بعد به دعوت صفوت به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی راه بافت و توانست با آخرین بازمانده های موسیقی ایرانی ارتباط برقرار کند و رفته رفته پرویز مشکاتیان به عنوان یک چهره شناخته شده مطرح شد .

درویشی در ادامه صحبتهای خود به فعالیتهای مشکاتیان در مرکز حفظ و اشاعه اشاره کرد وگفت : ورود پرویز مشکاتیان به مرکز حفظ و اشاعه باعث شد تا گروههای کوچک موسیقی تشکیل شود که برخی از این گروهها در جشن هنر شیراز مطرح شدند. با تشکیل گروه عارف زیرنظر هوشنگ ابتهاج دوران جهش پرویز فرا رسید و در ادامه آشنایی او با بزرگ مرد آواز ایران استاد محمدرضا شجریان زندگی موسیقایی او تغییر کرد و حاصل آن خلق آثار ارزشمند در حوزه موسیقی ایرانی بود.

وی در ادامه افزود : پرویز از معدود هنرمندانی بود که به ابعاد مختلف دیوان کلاسیک اشعار فارسی آشنا بود و با شاعران معاصر دوستی و الفت بسیار داشت. یکی دیگر از ویژگیهای پرویز مشکاتیان این بود که بعد از فراگرفتن ردیف موسیقی دستگاهی ایران متوجه شد که از این ردیف باید در جهت خلق آثار ارزشمند موسیقایی استفاده کند به همین دلیل هیچگاه ردیفها را در آثار خود تکرار و مشق نکرد.

همه اتفاقات زندگی پرویز زود بود

درویشی در پایان افزود : پریز مشکاتیان خیلی زود پا به عرصه حرفه ای موسیقی گذاشت و خیلی زود شهره موسیقی ایران شد و خیلی زود هم رفت. به اعتقاد من پرویزمشکاتیان دین خود را به فرهنگ و موسیقی این سرزمین ادا کرد و تاریخ موسیقی ایران هم گواه این مطلب است. از سوی دیگر، مردم و جامعه موسیقی هم دین خودشان را به فرهنگ مملکت ادا کردند اما این سئوال پیش می آید آیا نهادهای فرهنگی و دولتی دین خود را به فرهنگ ایران ادا کرده اند.

پس از پایان صحبتهای درویشی نماهنگی از ناگفته های پرویز مشکاتیان پخش شد و پس از آن دو نوازی سه تار بهداد بابایی و کمانچه نوازی شروین مهاجر برگزار شد.

آوا مشکاتیان در صحبت کوتاه خود ضمن سپاس ویژه از محمدرضا شفیعی کدکنی برای حضور در این مراسم گفت : سپاس پروردگار را که اگر امید و همراهی مردم عزیز نبود من و آیین نمی توانستیم غم از دست دادن پدر را تحمل کنیم.

پایان بخش مراسم نخستین سالگرد درگذشت پرویز مشکاتیان اجرای قطعاتی از آثار این هنرمند به نوازندگی سیامک آقایی، آیین مشکاتیان با آواز همایون شجریان بود.

در حاشیه

- مراسم نخستین سالگرد درگذشت پرویز مشکاتیان با کمترین تاخیر به همت موسسه فرهنگی وهنری دل آواز و با همکاری خانه موسیقی و بنیاد رودکی برگزار شد.

- نخستین سالگرد درگذشت مشکاتیان همزمان شده بود با سالگرد درگذشت شهریار و روز شعر و ادب فارسی در همین راستا مجری مراسم که با تسلط کامل به روی صحنه حاضر شد این مراسم را با شعری از محمدحسین شهریار آغاز کرد.

- در مراسم شب گذشته چهره های برجسته درعرصه موسیقی و شعر در سالن حضور داشتند، از همین رو دیدن چهره هایی چون محمدرضا شفیعی کدکنی در کنار محمدرضا شجریان و سیمین بهبهانی وشهرام ناظری حاضرین در سالن را به وجد آورده بود.

- در پایان این مراسم مجری از دلتنگیهای مردم نسبت به شعر و موسیقی در یکسال اخیر یاد کرد و گفت که دوست داریم چهره استاد شجریان و محمدرضا شفیعی کدکنی را ببینیم و در ادامه از این دو استاد بزرگوار درخواست کرد که به روی صحنه بیایند و به این ترتیب بود که این دو استاد در میان تشویقهای فراوان به روی صحنه آمدند.

- محمدرضا درویشی در بخشی از صحبتهای خود به خوابی که دیده بود اشاره کرد و گفت: بعد از رفتن پرویز سه خواب دیدم. در یکی از خوابها دیدم که در یک کوچه – که احتمالا کوچه ای بود که خانه من و پرویز در آن قرار داشت- در یک خانه مراسم ختمی برای پرویز برپا بود و در خانه دیگر من و پرویز نشسته بودیم و درباره تازه ترین اثری که ساخته بود صحبت می کردیم و بعد مثل همیشه بحث ما بالا گرفت و من گفتم مگه تو نمردی و در همان لحظه پرویز با شیطنت خاصی که داشت گفت من زنده هستم و آنها سرکارند.

- در این مراسم استادان بسیاری از موسیقی و علاقمندان این هنر حضورداشتند و تنها مسئول دولتی که در این مراسم دیده می شد علی ترابی سرپرست دفتر موسیقی وزارت ارشاد بود.
گزارش مهر/

به گزارش خبرنگار ایلنا، وی افزود: نغمه‌ها و آهنگ‌های پرویز مشکاتیان در لابه‌لای حافظه تاریخی ما مانده و خواهد ماند و شاید اگر این‌گونه بگوئیم بهتر است که؛ مشکاتیان در زمان سکوتش بیشتر دیده می‌شد.
محمد سریر با اشاره به اینکه آهنگ‌های پرویز مشکاتیان جان تازه‌ای به موسیقی ایران داده است، خاطرنشان کرد: این استاد یک تنظیم‌کننده، مدرس، آگاه نسبت به ادبیات ایران و جهان، نوازنده و آهنگساز بود که ساز زدن وی و آهنگ‌هایش؛ خمودگی در موسیقی ایران را در زمان خود از بین برد. چراکه مصداق این واقعیت را می‌توانیم از آزمون‌های موسیقی که درحال حاضر برگزار می‌شود و همه قطعات وی را برای زدن انتخاب می‌کنند، فهمید.
وی با اشاره به اینکه خانه موسیقی در جشن خود قرار است دو جایزه در زمینه آثار ضربی و سنتورنوازی به کسانی که در این مسابقه شرکت کرده‌اند؛ بدهد، یادآور شد: اعتقاد داریم که مشکاتیان علاوه بر تکنیک؛ یک جریان خاص در موسیقی ایران راه‌ انداخت. خانه موسیقی هم مهرماه در این دو زمینه‌ای ذکر شد، آثار را معرفی خواهد کرد.
در ادامه محمدرضا درویشی(محقق و آهنگساز)گفت: یک سال از رفتن پرویز مشکاتیان می‌گذرد اما نه تنها این رفتن را نتوانستیم باور کنیم بلکه همیشه صدای ساز وی در گوش‌هایمان است.

وی افزود: به اعتبار ۳۶ سال دوستی با پرویز؛ شاهد سلوک روحی و معنوی وی بودم و جدا از هم‌خانه بودن، همسایه بودن و همکار بودن یک رابطه عاشقانه با هم داشتیم.
در ادامه این آهنگساز با اشاره به خوابی که چندی پیش دیده است، این‌گونه سخن گفت که پرویز مشکاتیان نمرده است و زنده است.
درویشی با تاکید بر موضوع که پرویز یک موسیقی‌دان منحصربفرد در موسیقی ایران است، درباره بخش‌های مختلف زندگی وی این‌گونه سخن گفت: دوره اول زندگی مشکاتیان تا سن ۱۸ سالگی در نیشابور گذشت و زیرنظر پدر و حسن مشکاتیان تجربه مختلف نواختن سازهایی مانند سنتور، دف، تنبک، ویالون را آموخت و در این برهه؛ سازی نبود که به دست پرویز برسد و بتواند از دست وی خلاصی یابد.
در این دوره پایه‌گذاری موسیقی در روح و جسم مشکاتیان انجام شد اما این دوره ناقص ماند، تا اینکه پرویز مشکاتیان در سال ۵۳ در کنکور دانشگاه تهران برای رشته موسیقی قبول شد.
وی ادامه داد: با ورود پرویز به دانشگاه تهران و آشنایی وی با نورعلی‌خان برومند و داریوش صفوت؛ فصل جدیدی در زندگی مشکاتیان رخ داد.
وی گفت: پرویز نخستین کسی بود در ترم دوم دانشگاه به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی دعوت شد که این منجر به دیدن آخرین نسل از راویان این موسیقی بود و همین امر باعث شد تا مردم و محافل موسیقی وی را به عنوان یک چهره بشناسند.
درویشی درباره بخش دوم زندگی مشکاتیان این‌گونه سخن گفت: تشکیل گروه عارف یک سال قبل از انقلاب زیرنظر هوشنگ ابتهاج از دیگر کارهای شاخص مشکاتیان بود. همچنین وی در ۱۷ شهریور که کانون چاوش تشکیل شد، به فصل تازه‌ای دیگر در زندگی هنری دست یافت که از آن می‌توان تدریس زیاد، کنسرت زیاد، انتشار آثار و آشنایی با محمدرضا شجریان اشاره کرد.

به اعتقاد درویشی؛ آشنایی با شجریان؛ ساز جدیدی در زندگی پرویز بود و از آن می‌توان به اوج فعالیت این هنرمند اشاره کرد.

درویشی ادامه داد که ده سال آخر عمر پرویز مشکاتیان به سکوت و خانه‌نشینی گذشت. او از معدود نوازنده‌هایی بود که شعر فارسی را خوب می‌دانست و از نوازنده‌هایی بود که با ورود به دانشگاه تهران شروع به یادگیری ردیف موسیقی کرد. البته این بدین‌معنا نیست که وی قبلا ردیف نمی‌دانسته است اما زود هم یاد گرفت که باید ردیف را کنار بگذارد و فقط از آن استفاده کند.
وی ادامه داد: ما کمتر شاهد ردیف‌نوازی از مشکاتیان بودیم. همچنین وی ازجمله آهنگسازانی بوده است که آهنگ‌هایش در سن ۲۰ سالگی از رادیو پخش شد.
درویشی با تاکید بر این موضوع که تمام ابعاد زندگی مشکاتیان خیلی زود روی داد و مرگش هم زودهنگام رخ داد؛ گفت: پرویز دین خود را نسبت به موسیقی و فرهنگ سرزمین مادری‌اش انجام داد. جامعه هم دین خود را انجام داده است اما آیا نهادها و متولیان فرهنگی کار خود را به درستی انجام داده‌اند که پاسخ من به این پرسش؛ منفی است.
در ادامه آوا مشکاتیان(دختر پرویز مشکاتیان) به صحنه آمد و از جمع به خاطر حضور در مراسم بزرگداشت پدر تشکر کرد و سخنان خود را با شعری از احمد شاملو به پایان برد که جاده با خاطره قدم‌های تو بیدار….

حاشیه‌ها:
در بزرگداشت مشکاتیان سه گروه به اجرای موسیقی پرداختند. در بخش نخست رامین صفایی و جمشید صفرزاده؛ قطعاتی از آهنگ‌های مشکاتیان را اجرا کردند. همچنین در بخش دوم بهداد بابایی نوازنده ستار و شروین مهاجر بخشی از آلبوم معروف دستان را اجرا کردند.
پایان‌بخش برنامه‌های این بزرگداشت آوازخوانی همایون شجریان با همراهی سنتور توسط سیامک آقایی(شاگرد مشکاتیان) و آئین مشکاتیان(نوازنده تنبک و پسر مشکاتیان) بود که قطعه‌ای از آلبوم دود عود اجرا شد.

منبع : ایلنا

گزارش تصویری ایلنا

گزارش تصویری ایلنا ۱

به گزارش خبرنگار بخش موسیقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، سید عباس سجادی که اجرای برنامه را برعهده داشت،پس از بیان تسلیت به خانواده‌های شجریان و مشکاتیان مراسم را با شعری از شفیعی‌کدکنی آغاز کرد.

«ای دوست وقت خفتن و خاموشی‌ات نبود …»

شفیعی کدکنی این شعر را در سال گذشته در سوگ پرویز مشکاتیان نوشته بود.

این شاعر و پژوهشگر پیشکسوت که به تازگی از آمریکا به ایران برگشته،دراین مراسم حاضر بود و در کنار محمدرضا شجریان در ردیف اول سالن نشسته بود.

مراسم با سخنرانی دکتر محمد سریر مدیر عامل خانه موسیقی ادامه پیدا کرد.

محمد سریر در سخنانی یادآور شد: سال گذشته یک هفته مانده به رفتن پرویز مشکاتیان در کنارش بودیم و ساز و صدایش را شنیدیم که در لابه‌لای جمله‌هایش سکوت معناداری بود.

این هنرمند که دوست نداشت برای ذکر نام مشکاتیان از واژه‌هایی چون روان‌شاد استفاده کند،تصریح کرد: او در میان ما حضور دارد و صدایش از همیشه بلندتر است و در زمینه‌های مختلف موسیقی استادانه دست داشت. او آهنگساز، تنظیم‌کننده، سرپرست گروه و مدرسی چیره‌دست بود و آشنایی خوبی با ادبیات داشت و آن چیزی که درباره‌ی پرویز مشکاتیان تاثیر‌گذارتر است آن است که او جان تازه‌ای به موسیقی ملی بخشید و جوانان را جذب کرد، چون یک خمودگی در جوانان ایجاد شده بود که او توانست شوری را در میان نوازندگان جوان ایجاد کند.

سریر در ادامه با اشاره به جشن خانه موسیقی که در آن دو جایزه قطعات ضربی و سنتور‌نوازی را به یاد پرویز مشکاتیان به اسم او نامگذاری کرده‌اند، افزود: این روزها وقتی آزمون‌های موسیقی می‌گیریم همه قطعات او را اجرا می‌کنند و او تحرکی که باید در زیربنای موسیقی وجود داشته باشد را ایجاد کرد.

در ادامه‌ی این مراسم کلیپ‌های از پرویز مشکاتیان پخش می‌شد که در آنها خود او در فیلم‌هایی که از پیش ضبط شده بود، درباره‌ی زندگی‌اش صحبت می‌کرد و یا به تک‌نوازی می‌پرداخت.

پرویز مشکاتیان متولد ۲۴ اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۳۴ در شهر نیشابور است و تا ۱۸ سالگی تمام تعلیمات موسیقی و ادبیات را از پدرش آموخته است. او هم چنین در این کلیپ‌ها درباره‌ی فعالیتش در رادیو، گروه «چاوش»، «عارف»، «شیدا»، تدریس به هنرجویان و … صحبت می‌کرد.

مراسم با سه نوازی رامین صفایی سنتور، جمشید صفرزاده تندر و کامران یعقوبی تنبک ادامه یافت تا محمدرضا درویشی از دوستان پرویز مشکاتیان که اخیرا با گروه «سیمرغ» و آواز همایون شجریان کنسرت‌هایی را برگزار کرده است، به روی سن بیاید و درباره‌ی مشکاتیان صحبت کند.

محمدرضا درویشی با اشاره به سال‌روز درگذشت مشکاتیان ادامه داد:یکسال از رفتنش می‌گذرد و نه تنها من بلکه بسیاری از دوستان او نیز نتوانستند رفتنش را باور کنند و طنین گفتار و صدای سازش همیشه در گوشمان است و من به اعتبار ۳۵ سال دوستی با او، شاهد سلوک روحی و معنوی پرویز بودم.

وی افزود: جدا از هم‌خانه و همسایه‌ بودنمان و فارغ از این‌که کار هر دوی ما موسیقی بود، رابطه‌ی عاشقانه‌ای بین من و پرویز مشکاتیان وجود داشت و در سه سال گذشته، سه‌بار از او خواب دیدم، خواب‌هایی که مربوط به روزهای بعد از رفتن او از میان ما بود.

درویشی یادآور شد:پرویز مشکاتیان تا ۱۸ سالگی در نیشابور بود و زیر نظر پدرش کار می‌کرد و تجربه‌ی نواختن سازهای مختلف چون تار، سنتور، سه‌تار، دف و تنبک را داشت. من و پرویز در سال ۵۳ در کنکور دانشگاه تهران با یکدیگر آشنا شدیم و ورود پرویز به دانشگاه تهران و آشنایی‌اش با داریوش صفوت و نورعلی‌خان برومند فصل جدیدی در زندگی‌اش باز کرد.

او بیان کرد: پرویز تنها کسی بود که از ترم دوم سال اول به مرکز اشاعه‌ی موسیقی دعوت به کار شد و توانست با آخرین نسل از راویان موسیقی ایران فراتر از دانشگاه رابطه برقرار کند و در سال ۵۶ او را نه به عنوان یک دانشجوی سال آخر بلکه به عنوان یک چهره می‌شناختند.

این هنرمند در ادامه از تشکیل گروه «عارف» در رادیو زیر نظر هوشنگ ابتهاج و تاسیس کانون چاوش به عنوان دوره‌های تاثیر‌گذار زندگی مشکاتیان یاد کرد و افزود: آشنایی‌اش با محمدرضا شجریان و همکاری با او، اوج فعالیت‌های پرویز مشکاتیان بود، چون توانست با یک چهره‌ی آواز شروع به کار کند و آثار خوبی نیز از خود به جای بگذارد.

درویشی بیان کرد: پرویز بعد از آن با خوانندگان بسیاری همکاری داشت و ۱۰ سال آخر زندگی‌اش نیز به ‌خانه‌نشینی، سکوت و درد گذشت.

او افزود: پرویز نه تنها مرگ را زود درک کرد، بلکه درک او از همه‌ی دوره‌های زندگی‌اش زود بود و همه چیز را زود آموخت و زود درک کرد.

درویشی در پایان سخنانش گفت: مردم و جامعه‌ی موسیقی دین خود را به فرهنگ و موسیقی این سرزمین ادا کرده‌اند، اما آیا نهادهای زیربط که خود را مسوول می‌دانند نیز دینشان را ادا کرده‌اند؟ پاسخ من منفی است.

این آخرین جمله درویشی بود که با تشویق مخاطبان روبه‌رو شد و از سن پایین رفت.

سپس بهداد بابایی ـ خواهرزاده پرویز مشکاتیان ـ‌ و شروین مهاجر با یکدیگر دونوازی سه‌تار و کمانچه را اجرا کردند.

آوا مشکاتیان ـ دختر پرویز مشکاتیان ـ نیز در سخنانی آهنگین و شعر‌گونه از مردمی که به خاطر پدرش در این سالن حضور یافته بودند، تشکر کرد و سخنانش را با شعری از احمد شاملو به پایان برد.

سپس سجادی که اجرای برنامه را برعهده داشت، از شفیعی‌کدکنی که در مراسم حاضر بود سخن گفت و سخنانش را با دلتنگی یک ماهه از آواز «ربنا»ی شجریان ادامه داد و از این دو هنرمند خواست که بایستند تا مردم آنها را ببینند و مردم با تشویق به احترام این دو هنرمند ایستادند و سپس به روی سن دعوت شدند و چند ثانیه‌ای بدون این‌که سخنرانی بکنند، روی سن ماندند و سپس بازگشتند.

به گزارش ایسنا، در ادامه همایون شجریان، سیامک آقایی و آیین مشکاتیان فرزند پرویز مشکاتیان به روی صحنه آمدند و دو قطعه‌ موسیقی را به یاد پرویز مشکاتیان اجرا کردند.

قطعات اجرا شده در این بخش با شعری از حافظ همراه بود،«یاد باد آنکه زما وقت سفر یاد نکرد // به وداعی دل غمدیده‌ی ما شاد نکرد/// دل به امید صدایی که مگر در تو رسد /// ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد»

و قطعه شعری از مولانا؛« ای یوسف خوش نام ما /// خوش می‌روی بر بام ما»

در پایان این مراسم از سوی سجادی اعلام شد که؛شهردار نیشابور هفته‌ی آینده تندیس ۱۰ تنی پرویز مشکاتیان از سنگ مرمر در این شهر رونمایی می‌کند و از تمام هنرمندان و مردم برای حضور در این مراسم دعوت کرده است.

به گزارش ایسنا، در این مراسم نصرالله ناصح‌پور، صادق طباطبایی، داوود گنجه‌ای، بیژن بیژنی، عبدالحسین مختاباد و …. حضور داشتند.

گفتنی است:برنامه‌ی بزرگداشت پرویز مشکاتیان به همت دل‌آواز و با همکاری خانه موسیقی و بنیاد رودکی برگزار شد.

منبع : ایسنا

گزارش تصویری ایسنا

گزارش فارس از مراسم بزرگداشت پرویز مشکاتیان

رهام سبحانی این تصنیف را در مایه ی ابوعطا و بر روی شعری از مولانا ساخته است. آهنگساز و تنظیم کننده : رهـام سـبـحـانی

خوانندگان: حسین عـلـیـشاپور، هـاله سیفی زاده

شروین مهاجر: کمانچه

نوشین پاسدار: عود

سجاد خانقاهی: سنتور

کامران منتظری: تنبک

رهام سبحانی : تار، تارباس، دف

رهام سبحانی این تصنیف را در مایه ی ابوعطا و بر روی شعری از مولانا ساخته است.

تصنیف  با تکنوازی تار رهام سبحانی در مایـه ی ابو عـطا آغاز می شود و سپس صدای عـود بـه آن اضافه می شود و در ادامه به آرامی  سازها با هم هــمـراه می شوند

رهام سبحانی در یادداشتی از احساس خود در مورد این تصنیف چنین می گوید:

هـرگز نـمی پـنـداشـتم روزی در فـراق استـاد بـزرگوار و آهـنگساز یـکـه تـاز مـوسیقی، دست بـه قـلـم برده و شکـسته آهـنگی بـنـویسـم. بـا ایـنکه یـقـیـن دارم پیشکـش کـردن آهـنگ بـه استادی که حـرف اول و آخـر را در موسیقی و آهنگسازی زده است جسارتی بـیـش نـیـست، ولـیک بـا ساختن «دلبر عیار» از میزان غم و اندوهی که سـراسـر وجـودم را فـراگـفـته انـدکـی کـاسـتـم.

روانـش شـاد

رهام سبحانی/دیماه۱۳۸۸

یادداشت حسین علیشاپور :

چندی پیش دوست عزیزم رهام سبحانی آهنگی را برای خواندن به من پیشنهاد داد. وقتی شنیدم بسیار لذت بردم و وقتی فهمیدم این آهنگ به یاد استاد مشکاتیان ساخته و نوشته و اجرا شده بسیار مشتاق تر شدم. بالاخره پس از طی کردن مشکلات فراوان این آهنگ آماده شد و برای اولین بار از طریق اینترنت در دسترس دوستان و علاقه مندان قرار گرفت.

امیدوارم با این اجرا بتوانم دین خود هر چند ناچیز را به استاد مسلم موسیقی ایران، پرویز مشکاتیان ادا کنم.

حسین علیشاپور/دیماه ۱۳۸۸

«دلبر عیّار»

یک لحظه و یک ساعت دست از تو نمیدارم

زیرا که تویی کارم زیرا که تویی بارم

جان من و جان تو گویی که یکی بودهست

سوگند بدین یک جان کز غیر تو بیزارم

رفتم بر درویشی گفتا که خدا یارت

گویی به دعای او شد چون تو شهی یارم

گرد دل من جانا دزدیده همیگردی

دانم که چه می جویی ای دلبر عیارم

مولانا

بهرام اسکویی نوازنده سنتور آلبوم “الست” در یادداشتی در توضیح چگونگی انتشار این آلبوم چنین آورده است : “بی قرار بیدار می شوم، آرام به گوشه ای می نشینم،چیزی می آید انگار، یادی غریب از سالیانی دور …اما نه، حتما اشتباه می کنم، حال سالهاست که با من نیست این یاد، بروم سازی بزنم ، شعری بخوانم،شاید برود این … او بود اما، می دانم . باز بعد از این همه سال، کنار پنجره می روم تاریک است… چه غروب روشنی بود آن آخرین دیدار…

این مجموعه که اولین کار منتشر شده از من در ایران است حاصل سالهایی است که به قصد تحصیل دور از وطن ماندم. با این حال ،سالهای دراز غرب نشینی ، همنشینی با بزرگان موسیقی غرب ، این همه خواندن و پرداختن به موسیقی غربی و غیر غربی، همه و همه سبب نشد که لحظه ای حتی از موسیقی ایرانی و نواهایش خالی شوم .پربودم از ایران و نغمه هایی که بر تار و پودم نقش می زد و می زند.برای همین بود که دلم می خواست اولین کاری که در ایران منتشر می کنم در حوزه موسیقی غرب نباشد، از خانه بگوید و نامش الست باشد که نشان است از مهری دیرباز که مانده است تا به امروز.

و اما گویم که هنوز هم باورعدم حضورش برایمان سخت است ، شاید هم نمی خواهیم باور کنیم …باری ، با دلی تنگ برایش،سه آهنگ نخست بخش بیات اصفهان یعنی “مقدمه و متن” را تقدیم می کنیم به استادم، پرویز مشکاتیان که حضورش و نبوغش برایمان سرچشمه الهام بود، هست و همواره خواهد بود”.

وی در ادامه افزود : البته این مرکز همچنان فعال است اما نکته ای که وجود دارد این مرکز در آن دوران پایگاهی محکم برای اهالی موسیقی بود و یک حالت نوستالژی از آن روزگار درذهن ما باقی مانده و به عقیده من از آن دوران به بعد آنگونه که باید گرد هم جمع نشدیم و البته هنرمندان آن دورهم دیگر تکرار نشدند چراکه بعضی رخدادها در تاریخ به شرایط اجتماع و مسائلی که هنرمند و جامعه از سر می گذراند بستگی دارد.

این نوازنده سه تار همچنین خاطرنشان کرد : فلسفه این مرکز فراهم کردن شرایط لازم برای جوانان با استعداد بود تا بتوانند در سایه این مکان استعداد و هنر خود را شکوفا کنند در واقع امکان لازم برای پرورش یک هنرمند و تعلیم و در دسترس بودن اساتید را در اختیار هنرجویان قرار می داد. ما دراین مرکز می توانستیم از استادان دو نسل قبل درس بگیریم. به عقیده من مرکز حفظ و اشاعه خانه اول ما بود و ما با انرژی فراوان به دنبال این بودیم که تمام وقت خود را در این مرکز بگذرانیم. تمام هنرجویان در این مکان حرف می زدند، کار می کردند، با استادان تبادل اندیشه داشتند و برنامه هایی را اجرا می کردند. فضای این مرکز استثنایی و خاطره انگیز بود با مرور آن سالها هر لحظه به تنهایی موسیقی و موسیقیدان در شرایط فعلی بیشتر پی می برم یاد و خاطره پرویز و همکاری ما با یکدیگر در مرکز حفظ و اشاعه برای من همچنان زنده و پا برجا است.

طلایی در ادامه صحبتهای خود به جایگاه هنری مشکاتیان اشاره کرد و گفت: روحیه و خلق و خوی پرویز در همان دوران دانشگاه و فعالیت در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی نشان داد که از یک ذوق خاص و استعداد ویژه ای برخوردار است ، او در عین سنتی بودن احساس بسیار قوی در ارتباط با شنونده داشت.

این نوازنده تارهمچنین خاطرنشان کرد : فقدان مشکاتیان جبران ناپذیر است موسیقی در چند ماه گذشته روزهای سختی را پشت سرگذاشته چرا که چهره های بزرگی از موسیقیدانان ما را ترک کردند و از آن جمله می توان به استاد مسلم سنتور معلم و آهنگساز فرامرز پایور اشاره کرد. البته همه ما می دانیم که مرگ حق است اما غم از دست دادن دوستان و هنرمندان بسیار سنگین است.

داریوش طلایی در پایان ضمن سپاسگزاری از خانواده بسطامی گفت: این خانواده برای برگزاری این مراسم زحمت بسیاری متحمل شدند که باید کمال تشکر را از این خانواده کرد اما ای کاش برنامه هایی از این دست در زمان حیات هنرمندان اتفاق افتد و امیدوارم فقط در چنین مجالسی دور هم جمع نشویم.

در ادامه این مراسم علیرضا مقدمی شاعر بمی شعری با عنوان “ایجاد خزان” در مدح مشکاتیان خواند و پس از آن فاضل جمشیدی متنی را درباره مشکاتیان قرائت کرد.

سپس سیامک آقایی نوازنده سنتور که از شاگردان مشکاتیان نیز هست قطعاتی از آثار این هنرمند را اجرا کرد و پس از آن “آوا مشکاتیان” به روی صحنه آمد و با خواندن شعری از احمد شاملو صحبتهای خود را آغاز کرد :

دیرسالی نمی گذرد از آن شبی که پدر در همین سالن و جایگاه به یاد دوست و همکار عزیز خود ایرج بسطامی سخنرانی کرد و دریغا که چه زود برای غم از دست دادن پدر در همین سالن گرد هم آمدیم ؛ آمدن من اینجا فقط برای به جا آوردن مراتب سپاس از جانب خانواده مشکاتیان از خانواده و بنیاد بسطامی است و سپاس دیگرم از شما عزیزان است که در این روزگار که خبری جز سوگ نیست در کنارمان هستید.

آیین بزرگداشت پرویز مشکاتیان پس از پایان صحبتهای آوا و با اجرای گروه موسیقی”آبیدر” به سرپرستی بهرام ساعد و آواز سینا سرلک به پایان رسید.

در این مراسم معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ،برخی از اعضا شورای شهر نیشابور و همچنین هنرمندانی چون “محمدرضا درویشی” ،”ارفع اطرایی”،”سیمین بهبهانی “و “مرتضی کاخی” حضور داشتند.

منبع : مهر

به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا شجریان دیشب در جمع هنرمندان رشته‌های مختلف در گرامیداشت مشکاتیان در مجموعه فرهنگی آسمان گفت: برای من بسیار سخت است که در نبود پرویز درباره‌اش صحبت کنم؛ پرویز را همه شما خوب می‌شناسید. عزیز همه ما بود. من هرگز نمی‌خواهم باور کنم پرویز بین ما نیست. برای من چه خوب بود در آن مراسم اولیه نبودم. من هیچیک از دوستانی را که از دست می دهم دلم نمی خواهد گمان کنم که آنها دیگر نیستند و دیگر نمی توانیم آنها را ببینیم.

استاد آواز ایران در ادامه افزود: پرویز دردانه ای در موسیقی ما بود و من او را از سال ۱۳۵۵ می شناسم؛ آن زمان که ۲۱ ساله بود. از زمانی که در کنار حسین علیزاده و دیگران در جشن هنر آن چهار مضراب زیبا را اجرا کرد و نشان داد که از چه نبوغ و استعداد بالایی برخوردار است. آهنگ ها و آثاری هم که در طول این سال ها ساخت این موضوع را هم به لحاظ حس و حال و هم به لحاظ توانایی فنی بیشتر عیان کرد. از آن به بعد بسیاری از آهنگسازان شیوه پرویز را دنبال کردند.

وی همچنین تصریح کرد: نمی دانم چه بگویم. پرویز را از دست دادیم اما یادش همیشه برای من جاودان و عزیز است. فقط می خواهم به عنوان فرد کوچکی از خانواده موسیقی از شما مردم قدرشناس در سراسر ایران که یاد او را گرامی داشتید و او را با احترام بدرقه کردید سپاسگزاری کنم.

شجریان در ادامه گفت: ما خانواده هنر سپاس می گوییم به شما مردمی را که اینگونه حق شناس هستید و هنر را دوست دارید و هنر و هنرمندانتان با حمایت های شما روی پا می ایستند. ما وامدار شما عزیزان هستیم و سعی می کنیم بخشی از محبت ها و حمایت های شما عزیزان را با کارمان پاسخ بگوییم.

در این مراسم اهالی هنر و چهره‌هایی چون داود گنجه ای، محمد سریر، داریوش پیرنیاکان، مجید مجیدی، مهدی آذرسینا، غلامحسین امیرخانی، ساعد باقری، نیکی کریمی، رامبد صدیف، سعید فرجپوری، حاتم عسگری، ضرابی، حمیدرضا نوربخش، علی اکبر شکارچی، مختاباد، خانواده مشکاتیان و بسیاری دیگر حضور داشتند.

این مراسم که به همت خانه موسیقی و معاونت هنری فرهنگستان هنر تدارک دیده شده بود از ساعت ۱۹ چهارشنبه ۲۰ آبان در مجموعه فرهنگی هنری آسمان آغاز شد و در بخش ابتدایی آن پس از صحبت های سید عباس سجادی به عنوان مجری برنامه، نما آهنگی از زنده یاد پرویز مشکاتیان پخش شد.

در بخش هایی از این نماهنگ که به بیوگرافی مشکاتیان اختصاص داشت تصاویری از دوران مختلف حیات او و همچنین تصاویری ضبط شده که مشکاتیان در آنها به معرفی خودش می پرداخت برای حاضران در سالن به نمایش در آمد.

پرویز ؛ دردانه موسیقی

پس از این نماهنگ محمدرضا شجریان به عنوان اولین سخنران این مراسم با حضور بر روی سن گفت: برای من بسیار سخت است که در نبود پرویز خواسته باشم درباره اش صحبت کنم؛ من هرگز نمی خواهم باور کنم که حضور فیزیکی او دیگر در کنار ما نیست.

استاد آواز ایران در ادامه افزود:

پرویز دردانه ای در موسیقی ما بود که من او را از سال ۵۵ می شناسم؛ از زمانی که در کنار امثال حسین علیزاده در جشن هنر شیراز آن چهار مضراب زیبا را اجرا کرد و نشان داد که از نبوغ و استعداد بالایی برخوردار است.

اجرای آخرین ساخته استاد

در بخشی از این برنامه اردشیر و ارژنگ کامکار و بهداد بابایی با همراهی آوازحمیدرضا نوربخش به روی صحنه آمدند تا یکی از آخرین ساخته های سال های اخیر مشکاتیان را برای حاضران اجرا کنند.

پیش از آغاز اجرا نوربخش درباره این اثر مشکاتیان به ذکر خاطره ای پرداخت و گفت: حدود ۲ سال قبل قرار بود کنسرتی را با استاد مشکاتیان به روی صحنه ببریم؛ یک شب به همراه بهداد بابایی در منزل استاد مشکاتیان بودیم. غزلی از مولانا بود که من قبلا آن را در کاری اجرا کرده بودم و گاهی آن را زمزمه می کردم. بهداد با همان لحن همیشگی اش به پرویز گفت دایی جان می شود روی این شعر کاری بسازید؟

وی ادامه داد: استاد هم که از آن غزل خوشش می آمد پذیرفت و حدود یک هفته بعد و در هنگام تمرین بعدی گروه این قطعه را ساخته بود. به دلیل اینکه هم این قطعه خاطره انگیز است و هم اینکه می تواند زبان حال بسیاری از شما عزیزان باشد تصمیم گرفتیم آن را اجرا کنیم.

دو جایزه مشکاتیان

پس از اجرای این قطعه، محمد سریر مدیرعامل خانه موسیقی به عنوان سخنران بعدی پشت تریبون قرار گرفت و گفت: امشب بیشتر برای این پشت تریبون قرار گرفتم که از هنرمندان و هنر دوستانی که یاد پرویز را گرامی داشتند تشکر و قدردانی کنم. این یاد بودهایی که طی این مدت برای مشکاتیان برگزار شده نشان از نفوذ و حضور همیشگی او در میان همه لایه های مردم دارد.

وی همچنین افزود: مراسمی که در شهرهای مختلف یا در دانشگاه ها به یاد مشکاتیان برگزار شده بی نظیر بود و تا کنون هیچ هنرمندی چنین تاثیر گذاری در دل یکایک ایرانیان با این شدت نگذارده بود. با اینکه در سال های اخیر نه آثار مشکاتیان از صدا و سیما پخش می شد و خودش هم کمتر فعالیت می کرد باز هم آثاری که از سال های گذشته در ذهن مردم رسوب کرده همچنان ماندگار است.

مدیرعامل خانه موسیقی در پایان از اعطای دو جایزه ویژه به نام “جایزه مشکاتیان” از سوی خانه موسیقی در سال آتی خبر داد وگفت : به منظور ترغیب هنرجویان جوان به ادامه راه و تفکر استاد مشکاتیان خانه موسیقی برای سال آینده دو جایزه ویژه قطعات ضربی و تصنیف را به هنرجویان و هنرمندان برتر اعطا می کند که ترتیبات و جزئیات بیشتر این جایزه در آینده اعلام می شود.

تولدی دوباره
در ادامه برنامه نماهنگ دیگری درباره پرویز مشکاتیان پخش شد و پس از آن نوبت به حسین علیزاده رسید تا در مورد دوست دیرینش سخن بگوید. علیزاده گفت: از آن روزهای سخت چند روزی می گذرد و کم کم دارم موضوع درگذشت مشکاتیان را باور می کنم. مرگ برای هنرمند زندگی دوباره است. آنچه در این روزها اتفاق افتاد تولد دوباره ای برای پرویز بود.

وی در ادامه افزود: باید قدردان مردم به خصوص مردم فهیم نیشابور بود که این روزهای غمبار را برای ما خاطره انگیز کردند. وقتی جنازه رفیقمان را روی شانه هایمان حمل می کردیم این مردم نیشابور با آن حرکت شان واقعا باعث شدند تا اشک شوق از این همه قدرشناسی در چشمانم حلقه بزند.

به گزارش مهر ، این موسیقیدان همچنین تصریح کرد: ما سال ها است که با غم عجین هستیم. ما ایرانی ها آدم های نا سالمی نیستیم که زندگی مان همواره همراه با غم باشد. شریط اجتماعی و شاید حسرت فرصت های از دست رفته مان باعث این عجین شدن ما با غم می شود. ما اهالی موسیقی مانند کارهای زیبایی که پرویز می کرد باید سعی کنیم روزهای مردم را پر از شادی کنیم.

پایان بخش این برنامه نیز اجرای محمدرضا شجریان به همراه گروه شهناز و به سرپرستی مجید درخشانی بود که بسیار مورد توجه حاضران قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار مهر، درویشی با شرکت در مراسم گرامیداشت پرویز مشکاتیان در دانشگاه تهران که دیروز در سالن شهید چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار می شد گفت : با کسب اجازه از خانواده مشکاتیان و شجریان که اینجا حضور دارند مختصری در مورد پرویز مشکاتیان سخن خواهم گفت چرا که من از حدود ۳۵ سال قبل تا کنون به عنوان همکلاسی، هم دانشگاهی، هم خانه، همسایه، رفیق و همدل با او ارتباط داشتم و با فراز و فرودهای زندگی هنری و شخصی او به خوبی آشنا هستم.

وی در ادامه این برنامه که به همت انجمن اسلامی پردیس هنرهای زیبای دانشکده فنی دانشگاه تهران ترتیب داده شده بود افزود: روزگاری ما پرویز را تنها گذاشتیم و حالا بعد از مرگش به سراغ او رفته ایم و فهمیده ایم که می بایست بیش از اینها برایش هورا می کشیدیم. البته همین واکنش های عاشقانه نیز نسبت به پرویز جای تقدیر دارد.

درویشی که در حضور دانشجویان و همچنین چهره هایی چون سعید فرجپوری، همایون شجریان، مجید درخشانی، حمیدرضا نوربخش، حسام الدین سراج، خانواده مشکاتیان و زهرا رهنورد سخن می گفت تصریح کرد: پرویز مشکاتیان موسیقیدان مهم و بزرگی بود. احتمالا این سئوال مطرح خواهد بود که چرا چنین می گویم؟ یا اینکه سیر او چگونه بوده که در پایان عمر خود توانست به چنین جایگاهی دست یابد؟ من این را به جرات می گویم که سیر زندگی هنری او به هیچ هنرمند دیگری شبیه نبود. به خاطر دارم تیر و مرداد سال ۱۳۵۳ بود که پرویز از نیشابور و من از شیراز به تهران آمدیم تا در کنکور شرکت کنیم؛ اتفاقا هر دو نیز قبول شدیم و از سال ۵۴ نیز همخانه شدیم.

این موسیقیدان همچنین تاکید کرد: من در آن سال ها همواره شاهد ممارست پرویز بودم که روزی بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت و حتی بیشتر به طور مداوم تمرین می کرد. ساز زدنش ادراکی بود و در همین دوره ۲-۳ ساله بود که اولین ویژگی های هنری اش ظهور کرد. در آن زمان بهترین دانشجویان سال سوم و چهارم موسیقی جذب مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به سرپرستی دکتر داریوش صفوت می شدند. پرویز ازجمله استثنائاتی بود که در نیم سال دوم تحصیلی خود به این مرکز دعوت شد.

محمدرضا درویشی با اشاره به روند تحولات هنری مشکاتیان افزود: به دلیل پشتکاری که داشت توانست تا سال ۵۶ ردیف دستگاهی را به طور کامل درک کند و از آن به بعد با درکی که از موسیقی ایرانی و ردیف پیدا کرده بود راه خود را پیدا کرد. سال ۵۶ در واقع آغاز مرحله دوم زندگی پرویز محسوب می شد. من به خوبی به یاد دارم سنتوری که پرویز در سال ۸۵ می نواخت تفاوت چندانی با سنتور نوازی او در سال ۵۸ نداشت. نه اینکه در طی این سال ها رشد نکرده باشد بلکه این موضوع نشان می داد پرویز بسیار زود به پایان و سطح عالی موضوعی رسیده بود که خیلی ها تمام عمرشان را صرف آن می کنند.

وی گفت: در نیشابور پرویز امکان رشد نداشت و با ورودش به تهران توانست در همان ۲- ۳ سال اول مسئله ردیف را هضم کند. هضم عمیق ردیف و تسلطش بر شیوه ها و تکنیک های سنتور نوازی، او را بسیار زود وارد عرصه خلاقیت کرد به طوری که به جرات می توان گفت شیوه سنتور نوازی اش شبیه به هیچ استاد دیگری نبود.

این محقق و پژوهشگر موسیقی افزود: اگر امروز آثار پرویز جزو فرهنگ ایران شده و احتمالا در آینده جزو سنت موسیقایی ما خواهد شد علاوه بر ویژگی هایی که قبلا به آن اشاره کردم به تسلط او بر ادبیات و شعر نیز باز می گردد. من هیچ موسیقیدانی را سراغ ندارم که به اندازه پرویز اهل مطالعه بوده باشد. حافظه عجیب او در زمینه به خاطر داشتن اشعار دیوان های مختلف مثال زدنی است که من نزد هیچ آهنگسازی ندیده ام.

درویشی با آثار مشکاتیان گفت: اگر سال های اول حیات پرویز و همچنین سال های آخر را که دیگر فعالیتی به آن شکل نداشت حذف کنیم او حدود ۲۰ سال به طور مستمر فعالیت هنری کرد و اگر حجم و موفقیت آثار او را در نظر بگیریم به طور قطع چنین حجمی بی نظیر است. این مقدار آثار ماندگار به طور طبیعی باید حاصل ۵۰ سال کار یک موسیقیدان سطح عالی باشد اما پرویز در مدتی حدود ۲۰ سال چنین کاری را انجام داد.

این آهنگساز همچنین تصریح کرد: تقلید از پرویز ممکن نیست و اگر کسی روی به تقلید از او بیاورد به طور قطع آینده هنری خود را به باد داده است چرا که آثار پرویز حاصل اندیشه اوست و اگر کسی بتواند به اندیشه او برسد شاید بتواند قرائت دیگری از پرویز مشکاتیان را اجرا کند.

وی در پایان گفت: پرویز به سهم خود دینش را به ایران و هنر این مملکت ادا کرد و مردم نیز هم در زمان حیات او و هم بعد از مرگش او را دوست داشتند و دوست می دارند اما متاسفانه مشکل ما نهادهای دست اندرکاری است که هیچ حمایتی از موسیقی نکردند و نمی کنند. این نهادها هیچ گاه نه از پرویز مشکاتیان و نه از موسیقی حمایت نکرده اند.